Kirish: Boshqa-boshqa, ammo ko‘pchilik adashtiradi
Ko‘pchilik odamlar artrit va artroz tushunchalarini bir xil deb o‘ylaydi. Aslida, bu ikki holat o‘rtasida muhim farqlar bor. Har ikkisi bo‘g‘imlarga ta’sir qiladi, og‘riq va harakatlanishda noqulaylik tug‘diradi. Ammo sabablar, davolash usullari va oqibatlari har xil.
Bu maqolada "artrit nima", "artroz nima", ularning farqlari, oldini olish usullari va amaliy tavsiyalar bilan tanishasiz.
Artrit nima?
Artrit — bu bo‘g‘imlarning yallig‘lanishi bilan bog‘liq kasallik. U organizmning immun tizimi noto‘g‘ri ishlaganda paydo bo‘ladi va bo‘g‘imlarga hujum qiladi. Ba’zi holatlarda infektsiyalar yoki avtoimmun kasalliklar ham sabab bo‘ladi.
Asosiy belgilar:
-
Bo‘g‘imda qattiq og‘riq
-
Shishish va qizil tus olish
-
Harakat paytida og‘riq kuchayishi
-
Ertalabki qotish (30 daqiqagacha davom etishi mumkin)
Eng keng tarqalgan turlari: revmatoid artrit, psoriatik artrit, podagra.
Artroz nima?
Artroz — bu bo‘g‘imdagi tog‘ay to‘qimalarining asta-sekin yemirilishi bilan bog‘liq. Ko‘pincha yosh o‘tgan sari yuzaga keladi va surunkali kechadi. Bu kasallikda yallig‘lanish emas, balki "eskirish" asosiy muammo bo‘ladi.
Asosiy belgilar:
-
Bo‘g‘imda doimiy og‘riq (xususan kechga tomon)
-
Harakat cheklanishi
-
Bo‘g‘imdan "qarsillash" ovozi chiqishi
-
Bo‘g‘imning shakli o‘zgarishi
Eng ko‘p uchraydigan joylar: tizzalar, bel, son, qo‘l barmoqlari.
Artrit va artroz o‘rtasidagi farqlar
| Belgilar | Artrit | Artroz |
|---|---|---|
| Sabab | Yallig‘lanish (ko‘pincha immun tizimi) | Tog‘ay to‘qimalarining yemirilishi |
| Og‘riq | Harakat va dam olishda ham bo‘ladi | Asosan harakatda |
| Yosh guruhi | Har qanday yoshda | Ko‘pincha 45 yoshdan keyin |
| Shish | Bor | Kamdan-kam |
Amaliy tavsiyalar: Nima qilish kerak?
1. Vaqtida shifokorga murojaat qiling
Erta tashxis va davolash — asoratlarning oldini olishning asosiy garovi. Ortoped, revmatolog yoki terapevtga murojaat qiling.
2. Sog‘lom turmush tarzi
-
Ortiqcha vazndan xalos bo‘ling — bu bo‘g‘imlarga bosimni kamaytiradi.
-
To‘g‘ri ovqatlaning: omega-3, kollagen va kalsiyga boy mahsulotlar iste’mol qiling.
-
Harakatda bo‘ling: suzish, yurish va jismoniy mashqlar tog‘aylarni faollashtiradi.
3. Dori vositalari va fizioterapiya
-
Artrit uchun yallig‘lanishga qarshi dorilar (NSAID), immunosupressivlar
-
Artroz uchun og‘riqni kamaytiruvchi dorilar, hondroprotektorlar
-
Fizioterapiya, issiqlik bilan muolaja, massaj foyda beradi
Real hayotdan misol
Farhod aka, 55 yoshda, bir necha yildan buyon tizzasidagi og‘riqdan shikoyat qilgan. Avvaliga u artroz ekanini tushunmagan. Og‘riqlar kuchaygach, shifokor unga artroz tashxisini qo‘ydi. U ortiqcha vazndan xalos bo‘ldi, maxsus mashqlarni bajara boshladi va to‘g‘ri ovqatlanishni yo‘lga qo‘ydi. Hozirda og‘riqlar sezilarli kamaygan.
Xulosa: Bo‘g‘imlaringizni e’tiborsiz qoldirmang
Artrit va artroz — jiddiy kasalliklar. Har bir og‘riq yoki harakat cheklanishi — bu organizmning signalidir. Uni e’tiborsiz qoldirmang. Sog‘lom bo‘lish uchun o‘z tanangizni eshiting, harakat qiling va profilaktik tekshiruvlarga e’tibor bering.
Endi navbat sizda!
Sizda yoki yaqinlaringizda bo‘g‘im og‘riqlari bormi? Ular bilan qanday kurashyapsiz?
💬 Izohlarda fikringizni yozing yoki savolingiz bo‘lsa, so‘rashing!