Avulsiya — bu tananing bir qismi (odatda teri, mushak, yoki to‘qima)ning to‘liq yoki qisman yirtilib ajralishi natijasida yuzaga keladigan jiddiy jarohat turidir. Bu holatda to‘qima joyidan tortib chiqariladi yoki yulib ketiladi.
🗣️ O‘zbekcha atamalar:
-
Yirtilma jarohat
-
Yulib olingan yara
-
Tananing ajralib ketgan qismi
-
Ajralishli shikastlanish
💥 Avulsiyaning sabablari:
-
Og‘ir avtohalokatlar
-
Ishlab chiqarishdagi texnika bilan bog‘liq baxtsiz hodisalar
-
Portlash, kuchli tortilish
-
Sportda yoki kuchli jismoniy zarba vaqtida yuzaga kelishi mumkin
⚠️ Avulsiya belgilar:
| Belgilar | Tavsif |
|---|---|
| 🩸 Katta qon yo‘qotish | Jarohat chuqur va ochiq bo‘ladi |
| 🧍♂️ To‘qima ajralishi | Teri, go‘sht yoki mushaklar joyidan ajralgan |
| 💢 Katta og‘riq | Asab tolalari shikastlangan bo‘lishi mumkin |
| 🦴 Ba’zida suyak ko‘rinadi | Jarohat chuqurligi yuqori |
🆘 Birinchi yordam:
-
✅ Qo‘llarni yuvish yoki qo‘lqop kiyish — infeksiyaning oldini olish uchun
-
✅ Qon ketayotgan joyga bosim qo‘ying — toza mato bilan siqib ushlab turing
-
✅ Ajralgan to‘qimani toping (agar mavjud bo‘lsa) va uni toza, salqin holatda saqlang:
-
Salqin suvli paket ichida, lekin to‘g‘ridan-to‘g‘ri suvga tegmasin
-
-
✅ Steril bog‘lov vositasi bilan yara ustini yoping
-
🚑 Zudlik bilan tez tibbiy yordam chaqiring — bu jarohat operatsiya va rekonstruksiya talab qiladi
-
❌ Yarani yuvmang yoki ichki qismlarini tortib chiqarmang
🏥 Muhim:
-
Avulsiya — favqulodda holat. Iloji boricha tezda shifokor ko‘rigi va jarrohlik yordam zarur.
-
Ajralgan to‘qima ba'zida tikib qo‘yilishi mumkin, agar u to‘g‘ri saqlansa va vaqtida yetkazilsa.