Framework (freymvork) — bu tayyor vositalar, kutubxonalar va qoidalar to‘plami bo‘lib, dasturchilarga dastur yaratishda tezroq va tartibli ishlashga yordam beradi. Ya’ni, bu dasturiy ta’minot ishlab chiqish uchun tayyor tuzilma hisoblanadi.
🧱 Oddiy tushuncha bilan: Framework nima?
Tasavvur qiling, siz uy qurmoqchisiz. Har bir g‘ishtni o‘zingiz yasash o‘rniga, tayyor karkas yoki shablon ishlatsangiz, ancha oson bo‘ladi, to‘g‘rimi?
Dasturlashda ham freymvork xuddi shunday: u sizga tayyor struktura, funksiya va vositalarni beradi.
🔧 Mashhur framework turlari
🌐 Veb dasturlash uchun:
-
Django (Python) — kuchli va tez ishlab chiqish uchun mo‘ljallangan.
-
Laravel (PHP) — foydalanuvchilar uchun qulay backend yaratishda keng qo‘llaniladi.
-
React.js (JavaScript) — interaktiv veb sahifalar yaratish uchun ishlatiladi.
-
Angular — Google tomonidan yaratilgan va murakkab web ilovalar uchun mo‘ljallangan.
📱 Mobil ilovalar uchun:
-
Flutter — Google’dan chiqqan, bitta kod bilan Android va iOS ilovalar yaratish imkonini beradi.
-
React Native — JavaScript asosida mobil ilovalarni tez yozishga yordam beradi.
🤖 Sun’iy intellekt va mashina o‘rganish:
-
TensorFlow, PyTorch — neyron tarmoqlar va AI ilovalar yaratishda ishlatiladi.
✅ Framework nima uchun kerak?
-
Ishni tezlashtiradi — boshlang‘ich kodlar, funksiyalar tayyor.
-
Kodni tartibli saqlaydi — loyihani yengil boshqarish imkonini beradi.
-
Eng yaxshi tajribalarni taklif qiladi — kod xavfsiz va zamonaviy bo‘ladi.
-
Katta hamjamiyat — xatolik yuz bersa, yordam tez topiladi.
-
Qayta foydalanish — bir marta yozilgan kodni boshqa joylarda ishlatish mumkin.
🧪 Amaliy misol:
Aytaylik, siz veb ilova (masalan, blog sayti) yaratmoqchisiz.
-
Agar Django framework’idan foydalansangiz, foydalanuvchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish, admin panel yaratish, ma’lumotlar bazasini boshqarish kabi funksiyalar tayyor shaklda keladi.
-
O‘z qo‘lingiz bilan noldan yozsangiz, bu funksiyalarni o‘zingiz ishlab chiqishingizga to‘g‘ri keladi.
📌 Xulosa
Framework — bu dasturchining eng yaqin yordamchisi. U kod yozishni osonlashtiradi, loyihani tartibli qiladi va vaqtni tejaydi.
🔊 Endi navbat sizda!
Siz ilgari framework ishlatganmisiz? Qaysi framework sizga eng qulay?