Ijtimoiy himoya

Ijtimoiy himoya — bu davlat va jamiyat tomonidan aholining zaif qatlamlarini (nogironlar, keksalar, kam ta'minlangan oilalar, bolalar, ishsizlar va boshqalar) iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash tizimidir.

U inson huquqlari, ijtimoiy barqarorlik va tenglikni ta'minlashga qaratilgan.

🎯 Asosiy maqsadlari:

• Aholini ijtimoiy xavflardan himoya qilish (kasallik, ishsizlik, qarilik, nogironlik, vafot, yolg‘izlik)

• Kam ta’minlangan qatlamlarga yordam berish

• Barqaror ijtimoiy rivojlanishni ta’minlash

• Har bir fuqaroning munosib turmush kechirishini kafolatlash

🗂️ O‘zbekistonda ijtimoiy himoya yo‘nalishlari:

1. Pensiya va nafaqa tizimi

   • Yoshga doir pensiyalar

   • Nogironlik bo‘yicha nafaqalar

   • Boquvchisini yo‘qotganlik pensiyasi

   • Kam ta’minlangan oilalarga nafaqalar

2. Ijtimoiy yordam va kompensatsiyalar

   • Bolali oilalarga yordam

   • Energiya va kommunal to‘lovlar uchun kompensatsiyalar

   • Mahalliy budjetlardan yordam pullari

3. Sog‘liqni saqlash va dispanser nazorati

   • Imtiyozli davolanish va dori vositalari

   • Tibbiy xizmatlarga bepul yoki chegirmali kirish

4. Nogironligi bor shaxslarni qo‘llab-quvvatlash

   • Moslashtirilgan ish joylari

   • Nogironlik aravachalari, protezlar bilan ta’minlash

   • Reabilitatsiya markazlari

5. Bandlik va qayta tayyorlash

   • Ishsizlarga bandlik markazlari orqali yordam

   • Kasbga qayta o‘qitish kurslari

   • Ijtimoiy ish o‘rinlari yaratish

6. Ayollar va bolalar huquqlarini himoya qilish

   • Zo‘ravonlikdan jabrlanganlarga boshpana

   • Bolalar uylari, maktab-internatlar

   • Homilador ayollar va yolg‘iz onalarga yordam

⚖️ Huquqiy asoslar:

• “Aholini ijtimoiy himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun (2021)

• O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi

• O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (38-modda)

• Prezident qarorlari va Vazirlar Mahkamasi qarorlari