Immunoterapiya — bu organizmning o‘zining immun tizimini rag‘batlantirish yoki kuchaytirish orqali kasalliklarga, ayniqsa saraton, autoimmum kasalliklar va allergiyalar kabi holatlarga qarshi kurashish usulidir.
🔬 Immunoterapiya nima?
Immunoterapiya — davolash usuli bo‘lib, unda tananing tabiiy himoya tizimi (immun tizimi) kasalliklarga qarshi kurashishga undaladi yoki unga yordam beriladi. Bu usulda organizmning o‘z immun hujayralari faollashtiriladi yoki sun’iy usullar bilan kuchaytiriladi.
🧩 Immunoterapiya turlari:
-
Monoklonal antitanalar
– Saraton hujayralarini aniqlab, ularni yo‘q qiluvchi maxsus oqsillar. -
Immun kontroll nuqtasi inhibitörlari
– Saraton hujayralarining immun tizimni “aldashiga” yo‘l qo‘ymaydi. -
Vaktsina asosidagi terapiya
– Kasallik (odatda saraton) rivojlanishini oldini olish yoki sekinlashtirish uchun immun tizimni rag‘batlantiradi. -
Sitokinlar (interferon, interleykinlar)
– Immun hujayralarni faollashtiruvchi oqsillar. -
T-hujayra terapiyasi (CAR-T terapiya)
– Bemorning T-hujayralari o‘zgartirilib, saraton hujayralariga qarshi kurashish uchun qayta tanishtiriladi.
💉 Qaysi kasalliklarda qo‘llaniladi?
-
Saraton (masalan: melanoma, o‘pka saratoni, siydik pufagi, ko‘krak bezi va boshqalar)
-
Autoimmum kasalliklar (masalan: revmatoid artrit)
-
Allergiyalar
-
Infeksion kasalliklar (ba’zi hollarda)
⚖️ Afzalliklari:
-
Tabiiy immun tizimni faollashtiradi.
-
Ba’zida boshqa davolash usullariga qaraganda ancha uzoq muddatli natija beradi.
-
Ba’zi saraton turlarida muvaffaqiyat darajasi yuqori.
⚠️ Kamchiliklari va yon ta’sirlari:
-
Har doim ham ishlamaydi.
-
Immun tizim haddan tashqari faollashib, sog‘lom hujayralarga ham hujum qilishi mumkin (autoimmum reaksiyalar).
-
Isitma, charchoq, toshmalar, diareya kabi yon ta’sirlar bo‘lishi mumkin.