1. IP manzil nima?
IP manzil (Internet Protokol manzili) — bu kompyuter tarmog'iga ulangan qurilmaga tayinlangan raqamli identifikator bo'lib, uning asosiy vazifasi — tarmoqdagi boshqa qurilmalar bilan ma'lumot almashish imkonini yaratishdir. Har bir qurilma o'ziga xos IP manziliga ega bo'lib, bu manzil orqali u tarmoqda aniqlanadi va unga ma'lumotlar yo'naltiriladi.
2. IP manzilning turlari
IP manzillar ikki asosiy versiyaga bo'linadi:
-
IPv4: 32 bitdan iborat bo'lib, 4 ta segmentga bo'linadi. Har bir segment 0 dan 255 gacha bo'lgan o'nlik raqam bilan ifodalanadi va ular nuqta bilan ajratiladi. Masalan:
192.168.1.1. -
IPv6: 128 bitdan iborat bo'lib, 8 ta segmentga bo'linadi. Har bir segment 4 ta o'n olti raqam bilan ifodalanadi va ular ikki nuqta bilan ajratiladi. Masalan:
2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334.
3. IP manzillarning ishlash prinsipi
IP manzillar tarmoqdagi qurilmalar o'rtasida ma'lumotlarni to'g'ri yo'naltirish uchun ishlatiladi. Ma'lumotlar paketlari manzilga yo'naltirilganda, ularning yo'li routerlar orqali belgilanadi. Har bir router o'z navbatida paketni keyingi manzilga yo'naltiradi, bu jarayon tarmoqda ma'lumotlarning to'g'ri manzilga yetib borishini ta'minlaydi.
4. IP manzilning turlari
-
Statik IP manzil: Qurilmaga doimiy ravishda tayinlanadi va o'zgarmaydi. Bu serverlar yoki onlayn xizmatlar uchun tavsiya etiladi.
-
Dinamik IP manzil: Qurilmaga vaqtinchalik tayinlanadi va har safar tarmoqqa ulanganda o'zgarishi mumkin. Bu foydalanuvchilar uchun keng tarqalgan.
5. IP manzillarning tarmoqdagi o'rni
IP manzillar tarmoqda qurilmalarni aniqlash va ma'lumotlarni to'g'ri yo'naltirish uchun zarurdir. Ular tarmoq xavfsizligini ta'minlashda ham muhim rol o'ynaydi. Masalan, bitta IP manzilga bir nechta qurilma ulanib, tarmoqda resurslarni samarali taqsimlash mumkin.
6. IP manzilni qanday aniqlash mumkin?
Kompyuteringizning IP manzilini aniqlash uchun quyidagi usullardan foydalanishingiz mumkin:
-
Windows operatsion tizimida: "Start" menyusidan "Command Prompt" (CMD) ni oching va
ipconfigbuyrug'ini kiriting. -
MacOS operatsion tizimida: "System Preferences" → "Network" bo'limiga o'ting va faol tarmoq ulanishini tanlang.
-
Mobil qurilmalarda: Sozlamalar → "Wi-Fi" bo'limiga o'ting va faol tarmoqni tanlang.