☀️ Issiq urishi (Issiqlik zarbasi) — Heatstroke
Issiq urishi — bu organizmning ichki harorati haddan tashqari ko‘tarilishi (odatda 40°C va undan yuqori) natijasida yuzaga keladigan hayot uchun xavfli holatdir. Bu holat uzoq vaqt davomida quyoshda yoki issiq muhitda bo‘lish natijasida yuz beradi.
🔥 Sabablari:
-
Quyosh ostida uzoq vaqt qolish
-
Tana haroratining haddan tashqari ko‘tarilishi
-
Namlik yuqori bo‘lgan joyda jismoniy ish
-
Yetarlicha suv ichmaslik (suyuqlik yetishmovchiligi)
-
Bolalar, keksalar va yurak-qon tomir kasalligi bo‘lganlarda xavf yuqori
⚠️ Asosiy belgilari:
| Belgilar | Tavsif |
|---|---|
| 🌡 Yuqori tana harorati | 40°C va undan yuqori |
| 😵 Hushning chalkashligi | Boshi aylanish, xiralashgan aql |
| ❌ Qaltirash yo‘qligi | Lekin teri issiq va quruq bo‘ladi |
| 💓 Tez yurak urishi | Tana o‘zini sovutishga urinadi |
| 🌪 Bosh og‘rig‘i | Harorat tufayli boshda og‘riq |
| 🤢 Ko‘ngil aynishi, qusish | Ichki tizimlar ishlashining buzilishi |
| 🧍♂️ Qiyinchilik bilan harakat qilish | Zaiflik, hushdan ketish holati |
🆘 Birinchi yordam (zudlik bilan):
-
✅ Odamni darhol soya yoki salqin joyga olib boring
-
✅ Yengil kiyimlarini yechib, tanasini oching
-
✅ Tanasini nam sochiqlar yoki sovuq suv bilan sovuting
-
✅ Ventilyator yoki shamollatish vositasidan foydalaning
-
✅ Agar hushida bo‘lsa — suyuqlik (suv, tuzli suv) ichiring
-
❌ Alkogol yoki kofeinli ichimliklar taqiqlanadi
-
🚑 Agar ahvoli og‘irlashsa yoki hushsiz bo‘lsa — tez yordam chaqiring
📘 Oldini olish usullari:
-
Ko‘p suyuqlik ichish
-
To‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh ostida uzoq qolmaslik
-
Yengil va och rangli kiyim kiyish
-
Issiq paytlarda og‘ir jismoniy ish qilmaslik
-
Keksalar va bolalarni issiq joyda yolg‘iz qoldirmaslik