Zamonaviy mehnat bozorida eng yaxshi xodimlarni saqlab qolish – har qanday tashkilot uchun muhim va murakkab vazifadir. Prediktiv tahlil yordamida HR bo‘limlari xodimlarning ketish ehtimolini oldindan aniqlab, ularni yo‘qotmaslik bo‘yicha vaqtida choralar ko‘rish imkoniyatiga ega bo‘lmoqda.
🔍 Prediktiv tahlil nima?
Prediktiv tahlil – bu mavjud ma’lumotlar va statistik modellarga asoslangan holda kelajakdagi holatlarni prognoz qilish usuli. HR sohasida u quyidagilarni bashorat qilishda foydalidir:
-
Xodimning ketish ehtimoli
-
Ishga bo‘lgan qiziqish (motivatsiya) darajasi
-
Ko‘tarilish va rivojlanish salohiyati
🎯 Prediktiv tahlil qanday ishlaydi?
-
Ma’lumot yig‘ish
HR quyidagi manbalardan ma’lumot to‘playdi:-
Xodim so‘rovlari (anketalar)
-
Ish davomati va davomat ma’lumotlari
-
Baholash natijalari
-
Treninglarga qatnashish darajasi
-
Rahbarlar fikri
-
Ishdan ketish sabablari
-
-
Model tuzish
Analitiklar ilgari bo‘lgan ketish holatlaridan kelib chiqib, muayyan andazalarni aniqlaydi. -
Xavfni baholash
Har bir xodimning ketish xavfi raqamli ko‘rsatkich orqali baholanadi. -
Harakatlar rejasi
HR bo‘limi yuqori xavf ostidagi xodimlarga individual e’tibor qaratadi: suhbat, yangi imkoniyatlar, motivatsion choralar.
📌 Ketish xavfini bildiruvchi asosiy ko‘rsatkichlar
| Ko‘rsatkich | Sababi |
|---|---|
| Motivatsiyaning pasayishi | Ishdan norozilik belgisi |
| Rivojlanish imkoniyati yo‘qligi | Karyera yo‘li yopiq bo‘lsa – xodim ketadi |
| Treninglarda ishtirok qilmaslik | Rivojlanish istagining pastligi |
| Davomatdagi uzilishlar | Ruhiy charchoq, ishdan ko‘ngli qolgan bo‘lishi mumkin |
| Rahbar bilan ziddiyatlar | Eng keng tarqalgan ketish sabablaridan biri |
| Past maosh yoki tengsizlik | Bozorga nisbatan kam maosh – ketishga sabab bo‘ladi |
✅ Prediktiv tahlilning afzalliklari
-
🔒 Xodimlarni saqlab qolish
Masalalarni oldindan bilish va vaqtida chora ko‘rish -
💰 Yangi xodim yollash xarajatlarini kamaytirish
Saqlab qolish – yangidan yollashga qaraganda arzon -
🎯 Aniq maqsadga yo‘naltirilgan strategiya
HR resurslarini aniq xavf ostidagi xodimlarga yo‘naltirish -
📈 Ish muhitini yaxshilash
Individual yondashuv va rivojlanish – sodiqlikni oshiradi
🛠️ Foydalaniladigan vositalar
-
Power BI yoki Tableau (vizual tahlil uchun)
-
Python yoki R (modellarni yaratish uchun)
-
HR platformalar: SAP SuccessFactors, Workday
-
Machine learning vositalari: Scikit-learn, TensorFlow
📉 Amaliy misol
Yirik IT kompaniya tahlil orqali aniqladiki:
18 oydan buyon lavozimi ko‘tarilmagan va rahbarlari bilan salbiy aloqada bo‘lgan xodimlar boshqa xodimlarga nisbatan 30% ko‘proq ketish ehtimoliga ega.
Kompaniya murabbiylik dasturi va rahbarlar uchun treninglar joriy etdi. Natijada – bu guruhdagi ketishlar soni bir yil ichida 40% ga kamaydi.
⚠️ E’tiborli jihatlar
-
Ma’lumotlar maxfiyligini ta’minlash
-
Tahlilchi mutaxassislar yetishmasligi
-
Model xatoligi yoki tarafkashlik ehtimoli
-
Yangi texnologiyalarga qarshi ichki qarshilik
🧠 Xulosa
Prediktiv tahlil – HR strategiyasini reaktivdan proaktivga aylantiradigan kuchli vosita. Ma’lumotlarga asoslangan qarorlar orqali tashkilotlar eng muhim boyligi – istedodli xodimlarini saqlab qolishlari mumkin.
💡 Tavsiya: oddiy tahlildan boshlang – ish staji va motivatsion so‘rovlar ham foydali ma’lumot beradi.