Jgut — bu qon ketishini to‘xtatish uchun qo‘l yoki oyoqqa mahkam bog‘lab qo‘yiladigan maxsus rezina yoki matodan yasalgan bog‘lovchi lenta (turniket).
🩸 Jgut nima va nima uchun ishlatiladi?
🔹 Ma’nosi (tushuntirish):
-
"Jgut" — bu arterial qon ketishini vaqtincha to‘xtatish uchun ishlatiladigan vosita.
-
Odatda og‘ir qon ketishda, masalan, pichoq, o‘tkir buyum, portlash yoki avariya natijasida qo‘l-oyoqdagi katta tomirlar shikastlanganda qo‘llaniladi.
⚙️ Jgut qachon ishlatiladi?
-
Kuchli arterial qon ketayotganda (qon favvora bo‘lib chiqadi, yorqin qizil rangda).
-
Tibbiy yordam yetib kelguncha qon yo‘qotishni kamaytirish uchun.
-
Boshqa usullar (bosimli bint, kompress) yordam bermasa.
🛠️ Jgut qanday qo‘yiladi?
-
Jabrlanuvchini yotqizing.
-
Jarohat joyidan 4–5 sm yuqoriroq (yurakka yaqinroq) joydan jgutni mahkam bog‘lang.
-
Soat necha bo‘lganini yozib qo‘ying — bu juda muhim! (jgut 1,5 soatdan ortiq qolmasligi kerak).
-
Jgut tagiga mato soling — teriga bevosita qo‘ymang.
-
Qon ketishi to‘xtashi kerak.
⚠️ Ogohlantirish:
-
Jgut noto‘g‘ri yoki uzoq vaqt qo‘yilsa, oyoq yoki qo‘l to‘qimalari nobud bo‘lishi (gangrena) xavfi bor!
-
Har 30–60 daqiqada jgutni 1-2 daqiqaga bo‘shatish kerak (agar shifokor yetib kelmagan bo‘lsa).
-
Bolalar va qariyalarga jgutni faqat zaruratda qo‘llash tavsiya etiladi.