Kontuziya — bu teri ostidagi to‘qimalarning shikastlanishi, ya’ni ezilishi, lekin teri butun qoladi. Bu holatda qon tomirlari yorilib, teri ostida qon to‘planadi, natijada ko‘karish (gematoma) paydo bo‘ladi. Kontuziya odatda zarba, yiqilish yoki siqilish natijasida sodir bo‘ladi.
🗣️ O‘zbekcha atamalar:
-
Ezilish
-
Ko‘karish
-
Teri osti gematomasi
-
Shikastlangan joy
⚠️ Kontuziya belgilari:
| Belgilar | Tavsif |
|---|---|
| 🔵 Teri osti ko‘karishi | Moviy, binafsha yoki yashil rangda bo‘lishi mumkin |
| 💥 Shish | Shikastlangan sohada yengil shish |
| 😖 Og‘riq | Ezilgan joyda bosganda yoki harakatda |
| 🔥 Issiqlik | Ba’zida teri iliqlashishi mumkin |
| ⌛ Rangi o‘zgarishi | Yara kunlar o‘tishi bilan sariqlashadi va yo‘qoladi |
🆘 Birinchi yordam:
-
🧊 Sovuq kompress qo‘ying — 15–20 daqiqa davomida, kuniga bir necha marta
-
🛌 Shikastlangan joyni dam oldiring
-
🦵 Shish bo‘lsa — joyni ko‘tarib qo‘ying (masalan, oyoq ostiga yostiq qo‘yish)
-
💊 Og‘riq bo‘lsa — yengil og‘riq qoldiruvchi (paratsetamol, ibuprofen) mumkin
-
❌ Yarani massaj qilmang yoki issiq suv solmang dastlabki kunlarda
🚨 Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
-
Shish yoki og‘riq 3–4 kundan keyin kamaymasa
-
Harorat ko‘tarilsa yoki yara joyida yiring paydo bo‘lsa
-
Harakat cheklansa yoki suyak shikastlangan bo‘lishi mumkin deb o‘ylansa
-
Bosh kontuziyasidan so‘ng hushning o‘zgarishi yoki qusish kuzatilsa
📌 Eslatma:
Kontuziya odatda xavfli emas, lekin chuqur to‘qimalarga zarar yetgan bo‘lishi mumkin. Shu sabab, og‘ir holatlarda doim tibbiy maslahat oling.