Kuyishda birinchi yordam (1-yordam) — tez, to‘g‘ri va ehtiyotkorlik bilan ko‘rsatilsa, kuygan joyning chuqurlashishini va asoratlarni oldini oladi.
🧯 Kuyishda 1-yordam bo‘yicha to‘liq yo‘riqnoma:
✅ 1. Kuyish manbasini to‘xtating
-
O‘tni, elektr tokini yoki issiqlik manbasini darhol yo‘q qiling yoki jabrlanuvchini undan uzoqlashtiring.
-
Elektr tokidan kuygan bo‘lsa — tokni uzmaguncha teginmang!
✅ 2. Kuygan joyni sovuting (dastlabki 10–20 daqiqa)
-
Kuygan joyni salqin, toza suv ostida 15–20 daqiqa ushlang.
-
Muzni to‘g‘ridan-to‘g‘ri teriga qo‘ymang — bu to‘qimalarni yanada shikastlaydi.
-
Agar suv yo‘q bo‘lsa — toza, nam sovuq mato qo‘llaniladi.
✅ 3. Kuygan joyni toza mato bilan yoping
-
Steril yoki toza, quruq mato bilan yoping (gazli bint, paxtali mato).
-
Bu joyni mikroblardan himoya qiladi.
✅ 4. Kuygan joyga malham yoki moy SURMANG!
-
Xalq orasida ishlatiladigan tish pastasi, margarin, moy, zuburushka va boshqalar kuyishga qat’iyan mumkin emas – bu infeksiya xavfini oshiradi.
✅ 5. Og‘riqni yengillashtirish
-
Paratsetamol yoki ibuprofen (allergiyasi bo‘lmasa) og‘riqni kamaytiradi.
✅ 6. Tibbiy yordam chaqiring, agar:
-
Kuygan joy yuz, ko‘krak, qorin, qo‘ltiq, jinsiy a’zo yoki katta hajmda bo‘lsa;
-
Jabrlanuvchi bola, qariyalar yoki homilador ayol bo‘lsa;
-
Pufaklar (shishlar), qora yoki ko‘k dog‘lar, yoki hushdan ketish bo‘lsa.
❌ NIMA QILMASLIK KERAK:
-
Pufakchalarni yorish mumkin emas.
-
Kuygan joyga xina, moy, tish pastasi surmaslik kerak.
-
Qurigan kiyimni kuch bilan yechmaslik kerak — agar kuygan joyga yopishib qolgan bo‘lsa, qirqib olib tashlang.