LAN — bu mahalliy hududda joylashgan kompyuterlar va qurilmalar tarmog‘i bo‘lib, odatda bir xona, ofis, bino yoki kampus doirasida ishlaydi. LAN yordamida foydalanuvchilar fayllar, printerlar, internet va boshqa resurslarni birgalikda ishlata oladilar.
LAN’ning asosiy xususiyatlari:
-
Kichik maydonni qamrab oladi
LAN odatda kichik geografik hududlarda (xona, ofis, maktab) ishlaydi. -
Tez aloqa
LAN tarmoqlari yuqori tezlikdagi ma’lumot uzatish imkonini beradi (odatda 100 Mbps dan 10 Gbps gacha). -
Maxsus (shaxsiy) tarmoq
LAN tarmoqlari odatda bir tashkilot yoki xonadon tomonidan boshqariladi va undan faqat ichki foydalanuvchilar foydalanadi. -
Tarmoqqa ulanishingiz mumkin bo‘lgan usullar:
-
Kabel orqali ulanadigan LAN (Ethernet kabellar yordamida)
-
Simsiz LAN (Wi-Fi) — radio to‘lqinlar orqali ulanadi
-
-
Resurslar bilan ulashish
LAN orqali printerlar, fayllar, skanerlar va internet bir nechta foydalanuvchi orasida birgalikda ishlatiladi.
LAN’ning asosiy qismlari:
-
Router (yo‘naltiruvchi) – LAN ichidagi va tashqi internet bilan aloqa o‘rnatadi.
-
Switch (kommutator) – LAN ichida bir nechta qurilmani o‘zaro bog‘laydi.
-
Access point (kirish nuqtasi) – Wi-Fi orqali qurilmalarni tarmoqqa ulaydi.
-
Ethernet kabel – kabel orqali qurilmalarning o‘zaro ulanishi uchun.
LAN afzalliklari:
-
Resurslarni birga ishlatish – bitta printer yoki internet aloqasini bir necha qurilma ishlata oladi.
-
Tez va qulay fayl almashinuvi – kompyuterlar o‘rtasida fayllarni tezda uzatish mumkin.
-
Arzon narx – LAN uchun kerakli uskunalar (kabellar, router, switch) nisbatan arzon.
-
Xavfsizlik – LAN yopiq (shaxsiy) tarmoq bo‘lganligi sababli, ma’lumotlar xavfsizligini osongina nazorat qilish mumkin.
LAN qayerda qo‘llaniladi?
-
Uy tarmoqlari: kompyuter, televizor, printer va boshqa qurilmalarni bog‘lash uchun.
-
Ofis va tashkilotlar: ishchi kompyuterlar, printerlar, fayllar va serverlarni bog‘lash.
-
Maktab va universitetlar: o‘quvchi va o‘qituvchilar foydalanadigan umumiy kompyuterlar va internet tarmog‘i.