Kirish
Bugungi kunda internet va kompyuter tarmoqlari hayotimizning ajralmas qismiga aylangan. Turli xil tarmoqlar mavjud bo‘lib, ular bir-biridan o‘lchami, qamrovi va vazifalari bilan farq qiladi. Ushbu maqolada LAN (Local Area Network), WAN (Wide Area Network) va MAN (Metropolitan Area Network) tarmoqlarining nima ekanligini va ularning o‘ziga xos xususiyatlarini oddiy tilda tushuntirib beramiz.
LAN (Local Area Network) — Mahalliy tarmoq
LAN deganda kichik geografik hududdagi, masalan, bitta ofis, uy yoki maktab ichidagi kompyuterlar va qurilmalar tarmog‘i tushuniladi.
-
Asosiy xususiyatlar:
-
Kam hududni qamrab oladi (bir necha yuz metrdan bir necha kilometrgacha).
-
Yuqori tezlikda ma’lumot almashadi.
-
Oddiy qurilmalar orqali (Wi-Fi, Ethernet kabeli) ulanadi.
-
-
Qo‘llanilishi: ofis ichidagi kompyuterlarni bir-biriga ulash, fayllarni bo‘lishish, printerlarga ulanib ishlash.
-
Misol: Sizning ofisingizdagi kompyuterlar bitta LAN tarmog‘iga ulangan bo‘lishi mumkin.
WAN (Wide Area Network) — Keng hududli tarmoq
WAN keng geografik hududni qamrab oluvchi tarmoqdir. Bu tarmoqlar turli shaharlardagi yoki davlatlardagi kompyuterlarni bog‘laydi.
-
Asosiy xususiyatlar:
-
Juda katta hududda ishlaydi (dunyo bo‘ylab ham bo‘lishi mumkin).
-
Internet WANning eng mashhur misoli.
-
Aloqa kamroq tezlikda va murakkabroq usullar bilan amalga oshiriladi.
-
-
Qo‘llanilishi: turli shaharlardagi ofislarni birlashtirish, global ma’lumot almashinuvi.
-
Misol: Internet orqali butun dunyo bo‘ylab odamlar ulanadi.
MAN (Metropolitan Area Network) — Shahar tarmog‘i
MAN bu o‘rtacha katta tarmoq bo‘lib, shahar yoki katta qishloq hududini qamrab oladi. LAN va WAN o‘rtasida joylashgan.
-
Asosiy xususiyatlar:
-
Bir nechta LAN tarmoqlarini birlashtiradi.
-
Tezligi LANdan pastroq, WANdan yuqoriroq bo‘ladi.
-
Shahar yoki yaqin hududlarda ishlaydi.
-
-
Qo‘llanilishi: bir shahar ichidagi korxonalar yoki universitetlar tarmoqlarini birlashtirish.
-
Misol: Tashkent shahridagi bir nechta universitetlarning tarmoqlarini bog‘lash uchun MAN ishlatiladi.
Amaliy maslahatlar: Qaysi tarmoqni tanlash kerak?
-
Agar siz faqat o‘z uyingiz yoki kichik ofisingiz ichida qurilmalarni ulashni istasangiz, LAN yetarli.
-
Agar keng hududdagi ofislar yoki filiallarni bog‘lamoqchi bo‘lsangiz, WAN kerak bo‘ladi.
-
Shahar darajasidagi tarmoqlar uchun MAN eng mos variant.
-
Tarmoqni tanlashda qamrov maydoni, tezlik va xarajatlarni hisobga oling.
Xulosa
LAN, WAN va MAN tarmoqlari o‘z vazifalari va hududlariga qarab farqlanadi. Sizning ish yoki uy sharoitingizda qaysi tarmoq turi qo‘llaniladi? Shu haqida o‘ylab ko‘ring! Endi navbat sizda — o‘zingizga mos tarmoqni tanlab ko‘ring va undan samarali foydalaning!