Lazer terapiyasi — bu muayyan to‘qimalarga yuqori aniqlikdagi yorug‘lik (lazer) nurlari bilan ta’sir qilish orqali kasalliklarni davolash usuli. U og‘riqni kamaytirish, yallig‘lanishni pasaytirish, yara bitishini tezlashtirish va teri muammolarini yo‘qotish uchun qo‘llaniladi.
🧬 So‘zning kelib chiqishi:
-
LASER — inglizcha: Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation
(ya’ni, “stimulyatsiyalangan nurlanish orqali kuchaytirilgan yorug‘lik”)
🩺 Qanday ishlaydi?
Lazer terapiyasida maxsus qurilma orqali to‘qimalarga yo‘naltirilgan monoxromatik (bitta to‘lqin uzunligidagi) yorug‘lik nuri yuboriladi. Bu nurlanish:
-
Hujayralar faoliyatini faollashtiradi
-
Qon aylanishini yaxshilaydi
-
Og‘riq sezuvchanligini kamaytiradi
-
Yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatadi
-
Kollagen sintezini faollashtiradi (teri yangilanishi uchun)
🔬 Turlariga qarab qo‘llanilishi:
-
Past intensivlikdagi lazer terapiyasi (LLLT)
-
Og‘riqni kamaytirish, tiklanishni tezlashtirish
-
Masalan: bo‘g‘im og‘rig‘i, mushak ziyonlari
-
-
Yuqori quvvatli lazerlar
-
Jarrohlikda (to‘qimalarni kesish yoki yo‘q qilish)
-
Dermatologiyada: husnbuzar, toshma, papilloma
-
🏥 Qayerda ishlatiladi?
-
Fizioterapiya — bo‘g‘im og‘rig‘i, artrit, bel og‘rig‘i
-
Dermatologiya — husnbuzar, pigment dog‘lari, soch olib tashlash
-
Stomatologiya — milk kasalliklari, emal tozalash
-
Oftalmologiya — lazer bilan ko‘zni davolash (masalan, LASIK)
-
Jarrohlik — qon yo‘qotmay kesish va tikish
-
Kosmetologiya — terini yoshartirish, chandiqlarni yo‘qotish
✅ Foydalari:
-
Og‘riqsiz yoki kam og‘riqli
-
Juda aniq va toza usul
-
Qon ketish ehtimoli kam
-
Yara tez bitadi
-
Noinvaziv (operatsiyasiz) muolajalar uchun mos
⚠️ Ehtiyot choralari va qarshi ko‘rsatmalar:
-
Homiladorlikda (ayrim hollarda)
-
Onkologik kasalliklar (shubhali o‘simtalar ustiga yo‘naltirilmaydi)
-
Yorug‘lik sezuvchanligi bo‘lgan terilar
-
Ko‘zga bevosita yo‘naltirish mumkin emas (maxsus ko‘zoynak bilan himoya qilinadi)
🕰 Tarixi:
-
1960-yil — birinchi lazer ishlab chiqilgan
-
1970-yillar — tibbiy amaliyotda qo‘llanila boshlandi
-
Bugungi kunda lazer terapiya fizioterapiya, jarrohlik, kosmetologiya va boshqa sohalarning ajralmas qismiga aylangan