Operatsion xona

🔹 Operatsion xonaning asosiy xususiyatlari:

1. Sterillik va infeksiya nazorati

   • Faqatgina steril kiyimdagi tibbiyot xodimlariga kirish ruxsat etiladi.

   • Havo filtrlari va ijobiy bosim tizimi orqali tashqi bakteriyalar kiritilmaydi.

   • Devor, pol va jihozlar oson yuviladigan va dezinfeksiya qilinadigan materiallardan yasalgan.

2. Maxsus tibbiy uskunalar bilan jihozlangan

   • Operatsion stol: bemorni kerakli holatda joylashtirish imkonini beradi.

   • Operatsion chiroqlar: kuchli, soya tushirmaydigan yorug‘lik ta’minlaydi.

   • Sun’iy nafas olish va narkoz apparatlari: bemorga narkoz berish va hayotiy belgilarni kuzatib borish uchun.

   • Monitorlar: qon bosimi, puls, kislorod darajasi va boshqa ko‘rsatkichlarni ko‘rsatadi.

   • Elektrojarrohlik asboblari: qon ketishini to‘xtatish va to‘qimalarni kesish uchun.

   • So‘ruv apparatlari: operatsiya vaqtida qon yoki suyuqliklarni olib tashlaydi.

3. Operatsion brigada a’zolari

   • Jarroh: amaliyotni bevosita bajaradi.

   • Jarroh yordamchisi: jarrohga yordam beradi.

   • Anesteziolog yoki anestezist: bemorga narkoz beradi va uning holatini nazorat qiladi.

   • Operatsion hamshira (scrub nurse): steril maydonda ishlaydi, asboblarni beradi.

   • Aylanib yuruvchi hamshira (circulating nurse): steril bo‘lmagan sohada zarur jihozlarni yetkazib beradi.

4. Operatsiyalar turlari

   • Rejalashtirilgan (elektiv): oldindan tayyorlangan (masalan, o‘t pufagini olib tashlash).

   • Favqulodda (tezkor): hayotga xavf tug‘diradigan holatlarda.

   • Kam invaziv (laparoskopik yoki robotli): kichik kesiklar bilan bajariladi.

   • Ochiq operatsiyalar: katta kesiklar orqali murakkab holatlarda amalga oshiriladi.

🔹 Operatsion blok zonalari (infeksiyani oldini olish uchun):

1. Cheklanmagan zona – oddiy kiyimda yurish mumkin (koridor, qabulxona).

2. Yarim cheklangan zona – maxsus forma va bosh kiyim kiyish talab qilinadi.

3. Cheklangan zona (operatsionning o‘zi) – faqat steril kiyimda, qattiq qoidalarga amal qilingan holda ishlanadi.

🔹 Xavfsizlik va standartlar:

• "Time-out" tartibi – operatsiyadan oldin bemor ma’lumotlari, operatsiya turi va joyi qayta tekshiriladi.

• Asboblar hisoboti – operatsiyadan keyin hech qanday asbob yoki material bemorda qolmaganini tekshirish.

• Harorat va namlik nazorati – bemor va jihozlar uchun qulay muhitni saqlash.

🔹 Operatsiyadan so‘ng:

Bemor maxsus kuzatuv xonasiga (PACU yoki PRO) olib chiqiladi va u yerda to‘liq hushiga kelguncha uning holati doimiy kuzatuvda bo‘ladi.

📌 Xulosa:

Operatsion xona – bu jarrohlik bo‘limining yuragi bo‘lib, u yerda inson hayoti uchun muhim bo‘lgan tibbiy amaliyotlar bajariladi. Bu joyda tibbiyot, texnologiya va jamoaviy ish bemorning sog‘lig‘i yo‘lida birlashadi.