✅ Prerequisite (Oldindan talab qilinadigan fan)
📌 Prerequisite xususiyatlari:
✔️ Talaba keyingi dars materialini tushunishi uchun asos yaratadi.
✔️ Ma’lum bir fan yoki kursga kirish uchun majburiy talab hisoblanadi.
✔️ Talaba dastlabki bilimlarni o‘zlashtirgach, murakkabroq darajadagi fanni o‘qiy oladi.
🏆 Misollar:
-
Matematika I → Matematika II
-
Kimyo asoslari → Organik kimyo
-
Boshlang‘ich ingliz tili → Akademik ingliz tili
✅ Elective (Ixtiyoriy fan)
Elective — bu talabaning asosiy o‘quv dasturidan tashqari, o‘zi tanlab o‘qishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha fan. Ixtiyoriy fanlar talabaga bilimini kengaytirish yoki ma’lum bir sohaga ixtisoslashish imkoniyatini beradi.
📌 Elective xususiyatlari:
✔️ Talabaning qiziqishlari va martaba maqsadlariga mos ravishda tanlanadi.
✔️ O‘quv dasturining umumiy kredit miqdoriga kiritiladi.
✔️ Majburiy bo‘lmasa-da, GPA (o‘rtacha ball) hisobiga kiradi.
✔️ Talabaga ko‘proq bilim va ko‘nikma olish imkonini beradi.
🏆 Misollar:
-
San’at tarixi
-
Psixologiya asoslari
-
IT va dasturlash
-
Biznes boshqaruvi
🎯 Farqlar:
| Xususiyat | Prerequisite | Elective |
|---|---|---|
| Majburiylik | Majburiy | Ixtiyoriy |
| Fanga kirish talabi | Keyingi kursni o‘qish uchun kerak | Qo‘shimcha bilim olish uchun tanlanadi |
| Ta’lim dasturiga ta’siri | O‘quv dasturining majburiy qismi | O‘quv dasturining qo‘shimcha qismi |
| Misol | Algebra → Trigonometriya | San’at tarixi → Musiqa nazariyasi |
🚀 Xulosa:
-
Prerequisite — asosiy bilimlarni o‘zlashtirish uchun zarur bo‘lgan majburiy fan.
-
Elective — talabaning qiziqishiga ko‘ra o‘zi tanlaydigan qo‘shimcha fan.
-
Prerequisite asosiy dasturga kiradi, elective esa talabaning bilimini kengaytirishga xizmat qiladi.