Novokain (Prokain)

🧪 Asosiy ma’lumot:

• Dorining nomi: Novokain (xalq orasida), ilmiy nomi — Prokain

• Kimyoviy formulasi: C13H20N2O2

• Dori sinfi: Mahalliy og‘riqsizlantiruvchi vosita (anestezik)

🧠 Kim yaratgan?

• Yaratgan olim: Alfred Einhorn, nemis kimyogari

• Yaratilgan yili: 1905-yil

• Maqsadi: Kokainning xavfli yon ta’sirlarini yo‘q qilish uchun xavfsizroq alternativ yaratish

💊 Tibbiyotda qo‘llanilishi:

Novokain – bu mahalliy og‘riqsizlantirish uchun ishlatiladigan dori. U asosan qisqa muddatli og‘riqsizlantirish uchun ishlatiladi va asab impulslarini vaqtincha to‘sib qo‘yadi.

🔹 Qo‘llaniladi:

• Tish davolashda (tish sug‘urish)

• Jarrohlik amaliyotlarida (kichik kesish yoki tikishda)

• Ginekologik, urologik va travmatologik muolajalarda

• Ba’zida dori moddalarni organizmga sekin va og‘riqsiz yuborish uchun ham ishlatiladi

⚠️ Yon ta’sirlari:

• Allergik reaksiya (tochka, qichishish)

• Qon bosimi pasayishi

• Bosh aylanishi, qusish

• Juda kam hollarda — anafilaktik shok

💡 Qiziqarli fakt:

• Novokain nomi lotincha “novus” (yangi) va “caine” (kokain bilan o‘xshashlik) so‘zlaridan olingan.

• Dastlab kokain o‘rniga xavfsizroq muqobil sifatida joriy etilgan.

📦 Shakllari:

• Inyeksiya uchun eritma (0.25%–2%)

• Ba’zida malham va suyuq gel shaklida ham bo‘ladi

📚 Xulosa:

Novokain (prokain) — tibbiyotda 100 yildan ortiq vaqtdan beri ishlatilayotgan, xavfsiz va samarali mahalliy og‘riqsizlantiruvchi. Uning kashf etilishi og‘riqli jarayonlarni sezilarli darajada yengillashtirdi.