Nima bu?
Orqa soha punksiyasi — bu tibbiy protsedura bo‘lib, unda ingichka igna orqa sohaning pastki qismiga (lumbar soha) kiritilib, miya va orqa miya atrofidagi suyuqlik — serebrospinal suyuqlik (likvor) olinadi yoki dori kiritiladi.
Maqsadi:
-
Miyaning va orqa miya kasalliklarini (masalan, meningit, skleroz yoki miyani o‘rashdagi qon ketishi) tashxislash uchun.
-
Bosimni o‘lchash uchun (miya ichidagi bosim).
-
Dori vositalarini, masalan, kimyoterapiya yoki og‘riqni kamaytiruvchi vositalarni kiritish uchun.
Qanday o‘tkaziladi?
-
Bemor yoniga yotadi, tizzalarini ko‘kragiga yaqin tortadi yoki o‘tirib, oldinga egiladi, shunda umurtqalar orasidagi bo‘shliq ochiladi.
-
Terini tozalab, mahalliy behushlik uchun preparat yuboriladi.
-
Ingichka igna ehtiyotkorlik bilan ikki umurtqa orasidan orqa miya suyuqligiga kiritiladi.
-
Serebrospinal suyuqlik olinadi yoki dori yuboriladi.
-
Igna chiqariladi va kichik plastir yopiladi.
Nimalarni his qilasiz?
-
Protsedura taxminan 30–60 daqiqa davom etadi.
-
Igna kirganda bosim yoki qisqa muddatli achchiq og‘riq bo‘lishi mumkin.
-
So‘ngra bir necha soat yotib dam olish tavsiya etiladi, bosh og‘rig‘ini kamaytirish uchun.
Xatarlar va yon ta’sirlar:
-
Yengil bosh og‘rig‘i (eng ko‘p uchraydi).
-
Orqa sohada noqulaylik yoki og‘riq.
-
Kamdan-kam hollarda infektsiya yoki qon ketishi.
Protseduradan keyin:
-
Ko‘p suyuqlik ichish tavsiya etiladi.
-
Bir necha soat dam olish kerak.
-
Kuchli bosh og‘rig‘i, isitma yoki og‘riq kuchayganida darhol shifokorga murojaat qiling.