🫀 Puls nima?
Puls — bu yurakning urishi natijasida qon tomirlar orqali qonning bosim bilan o'tishini bildiruvchi ritmik silkinishlardir. Puls asosan arteriyalarda, ayniqsa bilakda, bo'yinda yoki tovon ostida seziladi.
🔍 Puls haqida asosiy maʼlumotlar:
| 📌 Kategoriya | Maʼlumot |
|---|---|
| Tibbiy nomi | Arterial puls |
| Oʻlchash joylari | Bilak (radial arteriya), boʻyin (karotid arteriya), tovon |
| Normal holatda | 60–100 urish/minut (katta yoshdagi odamlar uchun) |
| Sportchilarda | 40–60 urish/minut (yurak yaxshi ishlagani uchun pastroq) |
| Yuqori puls (taxikardiya) | >100 urish/minut |
| Past puls (bradikardiya) | <60 urish/minut |
📏 Pulsni qanday oʻlchash mumkin?
-
Bilak yoki boʻyindagi urayotgan joyni qoʻl bilan toping.
-
Soat yordamida 15 soniya davomida necha marta urganini sanang.
-
Chiqqan raqamni 4 ga ko‘paytiring — bu sizning 1 daqiqalik pulsingiz bo‘ladi.
📘 Masalan: 15 soniyada 20 urish bo‘lsa → 20 × 4 = 80 urish/minut
⚠️ Puls holatiga qarab tibbiy ahamiyat:
-
Tez puls: stress, harorat ko‘tarilishi, yurak muammolari, jismoniy faollik
-
Sekin puls: yurak yetishmovchiligi, sovuq tushishi, dorilar taʼsiri
-
Notekis puls: aritmiya (yurak ritmining buzilishi) belgisi bo‘lishi mumkin