1. Quyosh dog‘lari nima?
-
Quyosh dog‘lari — Quyosh yuzasida paydo bo‘ladigan qorong‘i, nisbatan sovuqroq va magnit maydoni kuchli joylardir.
-
Ular Quyosh fotosferasida (ko‘rinadigan yuzasida) joylashgan.
2. Xususiyatlari
-
Quyosh dog‘lari atrofidagi yuzaga qaraganda taxminan 1,500–3,500 daraja Selsiy issiqlikda bo‘ladi, atrofidagi maydon esa taxminan 5,800 daraja issiq. Shuning uchun ular qorong‘i ko‘rinadi.
-
Hajmi juda katta bo‘lishi mumkin — ayrimlari Yer diametridan kattaroq bo‘ladi.
-
Quyosh dog‘lari ko‘pincha juftliklar yoki guruhlar shaklida paydo bo‘ladi.
3. Qanday paydo bo‘ladi?
-
Quyosh dog‘lari Quyosh magnit maydonining o‘ziga xos harakatlari natijasida yuzaga keladi.
-
Kuchli magnit maydon Quyosh gazining konvektiv oqimini to‘sadi, natijada bu hududlarda harorat pasayadi va dog‘lar hosil bo‘ladi.
4. Ahmiyati
-
Quyosh dog‘lari Quyosh faoliyatining muhim ko‘rsatkichidir.
-
Ularning ko‘pligi Quyosh siklining 11 yillik davrida o‘zgarib turadi.
-
Quyosh dog‘lari ko‘payganda, Quyosh portlashlari va quyosh shamoli ham kuchayishi mumkin.
5. Ta’siri
-
Quyosh dog‘lari va ularning faol hududlari Quyosh portlashlari va koronal massalar chiqarilishiga sabab bo‘lishi mumkin.
-
Bu esa Yerda geomagnit bo‘ronlar va auroralar (shimoliy va janubiy chiroqlar) hosil bo‘lishiga olib keladi.
6. Qiziqarli faktlar
-
Birinchi marta Quyosh dog‘lari miloddan avvalgi 4-asrda qadimgi Xitoyda qayd etilgan.
-
Quyosh dog‘lari Quyoshdagi magnit maydonlarining ko‘rsatkichlari bo‘lib, ularni o‘rganish Quyoshning ichki tuzilishini tushunishga yordam beradi.
-
Quyosh dog‘lari katta astronomik va meteorologik tadqiqotlarda muhim rol o‘ynaydi.