1. Korona nima?
-
Korona — Quyoshning eng tashqi qatlamidir, u Quyosh fotosferasidan yuqorida joylashgan va juda keng tarqalgan gaz qatlami hisoblanadi.
-
Ko‘zni qamashtiradigan quyosh tutilishlarida ko‘rinadigan oqar yorug‘lik halqasi shaklida namoyon bo‘ladi.
2. Xususiyatlari
-
Koronaning harorati juda yuqori — taxminan 1 million dan 3 million daraja Selsiygacha yetadi, bu fotosferadan ancha issiqroqdir (fotosferada taxminan 5,800 °C).
-
Koronada gaz juda yupqa va juda issiq plazma holatida bo‘ladi.
-
Korona Quyoshdan millionlab kilometr uzoqlikda cho‘ziladi.
3. Korona va Quyosh shamoli
-
Koronadan quyosh shamoli — doimiy ravishda Quyoshdan chiqadigan zaryadlangan zarralar oqimi yuzaga keladi.
-
Koronaning ayrim sohalarida magnit maydon zaiflashganda, plazma erkin chiqib ketadi va quyosh shamolini hosil qiladi.
4. Nima uchun korona issiqroq?
-
Koronaning fotosferadan ko‘ra issiqroq bo‘lishi “koronal issiqlik muammosi” deb ataladi. Bu ilmiy jamoada uzoq yillardan beri muammo bo‘lib kelmoqda.
-
Bu issiqlikning manbai hali ham to‘liq aniqlanmagan, ammo magnit tolalar va to‘lqinlar orqali energiya uzatish nazariyalari mavjud.
5. Koronaning ahamiyati
-
Korona Quyoshning kosmik muhit bilan o‘zaro ta’sirini belgilaydi.
-
U Quyosh shamoli va quyosh portlashlarining boshlang‘ich manbai hisoblanadi.
-
Koronaning harakati va o‘zgarishi Yerdagi kosmik ob-havo va kommunikatsiyalarga ta’sir qiladi.
6. Qiziqarli faktlar
-
Korona faqat to‘liq quyosh tutilishlarida yoki maxsus asboblar yordamida ko‘rinadi.
-
Korona Quyoshdagi magnit maydonlarning shakllanishi va rivojlanishini o‘rganishda muhim rol o‘ynaydi.
-
Kosmik tadqiqotlarda koronaning fizik xususiyatlarini o‘rganish uchun maxsus sun’iy yo‘ldoshlar ishlatiladi (masalan, Parker Solar Probe).