1. Quyosh portlashi nima?
-
Quyosh portlashi — Quyosh yuzasida, odatda quyosh dog‘lari yoki faol hududlarda yuz beradigan birdaniga yuzaga keladigan kuchli energiya va nur so‘nishidir.
-
Bu hodisa turli to‘lqin uzunliklarida — radio to‘lqinlardan tortib rentgen va gamma nurlarigacha bo‘lgan elektromagnit nurlarni chiqaradi.
2. Quyosh portlashlari qanday yuz beradi?
-
Portlashlar Quyosh atmosferasidagi magnit maydonlarda to‘plangan energiya birdaniga bo‘shashganda sodir bo‘ladi.
-
Ko‘pincha bu magnit chiziqlarning o‘zaro burilishlari va uzilishlari sabab bo‘ladi.
3. Xususiyatlari
-
Quyosh portlashlari bir necha daqiqadan bir necha soatgacha davom etishi mumkin.
-
Ular juda katta energiyani qisqa vaqt ichida chiqaradi — bu energiya milliardlab million tonna TNT portlashiga teng bo‘lishi mumkin.
-
Portlashlar o‘lchami va kuchi bo‘yicha farqlanadi: kichikdan deyarli sezilmaslargacha va katta, butun Quyosh tizimiga ta’sir ko‘rsatadiganlargacha.
4. Quyosh portlashlarining ta’siri
-
Quyosh portlashlari kuchli rentgen va ultrabinafsha nurlarni chiqarib, Yerning ionosferasiga ta’sir qiladi, bu esa radioaloqa va GPS signalining buzilishiga olib keladi.
-
Katta portlashlar quyosh shamoli yoki koronal massalar bilan birga geomagnit bo‘ronlar keltirib chiqarishi mumkin.
-
Ular sun’iy yo‘ldoshlar, elektr tarmoqlari va kosmonavtlarga xavf tug‘diradi.
5. Tasnifi
-
Quyosh portlashlari rentgen nurlanishining 1 dan 8 angstrёmgacha bo‘lgan diapazondagi yorqinligiga ko‘ra tasniflanadi.
-
Tasniflar: A, B, C, M va X sinflariga bo‘linadi, bu yerda X eng kuchlilari hisoblanadi.
6. Qiziqarli faktlar
-
Quyosh portlashlari ko‘pincha koronal massalar (quyosh koronasidan katta plazma bulutlari) bilan birga bo‘ladi.
-
Eng kuchli qayd etilgan portlash 1859 yilda yuz berib, «Kerrington hodisasi» deb ataluvchi kuchli geomagnit bo‘ronni keltirib chiqargan.
-
Quyosh portlashlarini o‘rganish Quyosh faoliyatini va kosmik ob-havoni tushunishga yordam beradi.