SaaS, PaaS va IaaS nima?

SaaS, PaaS va IaaS nima?

Bu — bulutli xizmatlarning uchta asosiy modeli bo‘lib, ular yordamida kompaniyalar o‘zlarining IT uskunalariga egalik qilmasdan turib, turli xizmatlardan foydalanishlari mumkin.


🧩 1. SaaS – Software as a Service (Xizmat sifatida dasturiy ta'minot)

Nima?
SaaS — bu dasturlarni internet orqali ishlatish. Siz uni kompyuterga o‘rnatmaysiz, faqat internetga ulangan holda foydalanasiz.

Misollar:

  • Gmail

  • Google Docs

  • Zoom

  • Microsoft 365

  • Dropbox

Kim foydalanadi?

  • Oddiy foydalanuvchilar

  • Tayyor dastur yechimini izlovchi kompaniyalar

Afzalliklari:
✅ Oson ishlatiladi
✅ O‘rnatish shart emas
✅ Yangilanishlar avtomatik amalga oshadi


🛠️ 2. PaaS – Platform as a Service (Xizmat sifatida platforma)

Nima?
PaaS — dasturchilar uchun mo‘ljallangan platforma bo‘lib, ular unga o‘z dasturlarini yaratish, sinash va ishga tushirish uchun foydalanadilar. Server yoki saqlash joylarini boshqarish shart emas.

Misollar:

  • Google App Engine

  • Microsoft Azure App Services

  • Heroku

Kim foydalanadi?

  • Dasturchilar

  • Software kompaniyalar

Afzalliklari:
✅ Faqat kod yozishga e'tibor qaratish mumkin
✅ Kengaytirish oson
✅ Tez rivojlanish imkoniyati


🖥️ 3. IaaS – Infrastructure as a Service (Xizmat sifatida infratuzilma)

Nima?
IaaS — bu sizga virtual serverlar, saqlash joylari va tarmoqlarni ijaraga berish. Siz operatsion tizim va dasturlarni o‘zingiz boshqarasiz, lekin uskunalarni provayder boshqaradi.

Misollar:

  • Amazon Web Services (AWS EC2)

  • Microsoft Azure

  • Google Cloud Compute Engine

Kim foydalanadi?

  • IT administratorlar

  • Texnik guruhlar

Afzalliklari:
✅ To‘liq nazorat
✅ Moslashuvchanlik
✅ Tejash imkoniyati


📊 Qisqacha solishtirish

Xususiyat SaaS PaaS IaaS
Foydalanuvchi Oddiy foydalanuvchi Dasturchi IT admin, DevOps
Nazorat darajasi Eng kam O‘rtacha Eng ko‘p
Misollar Gmail, Dropbox Heroku, Google App Engine AWS EC2, Azure VM
Kim boshqaradi Provayder Provayder (infra), Siz (app) Siz (OS, app), Provayder (infra)

Eslatma: Saytda berilgan barcha ma'lumotlar norasmiy. Rasmiy ma'lumotlarni tegishli davlat tashkilotlari saytlaridan olishingiz mumkin