SaaS (Software as a Service) va PaaS (Platform as a Service) — bu bulutli xizmat turlari bo‘lib, dastur va platformalarni internet orqali foydalanishga imkon beradi.
📦 1. SaaS — “Dasturiy ta'minot xizmat sifatida”
SaaS — bu tayyor dastur bo‘lib, uni internet orqali ishlatishingiz mumkin. Hech qanday dastur o‘rnatishingiz, yangilashingiz yoki texnik xizmat ko‘rsatishingiz shart emas.
🔑 Xususiyatlari:
-
Internet orqali ishlaydi
-
Hech narsa o‘rnatilmaydi
-
Foydalanishga tayyor
-
Yangilanishlar avtomatik
🧑💻 Misollar:
| Dastur | Nima uchun ishlatiladi? |
|---|---|
| Gmail, Outlook | Elektron pochta xizmati |
| Google Docs, Microsoft 365 | Ofis ishlarini bajarish |
| Zoom | Video qo‘ng‘iroqlar va onlayn uchrashuvlar |
| Dropbox | Fayllarni bulutda saqlash |
✅ Afzalliklar:
-
Tez ish boshlash
-
Arzon (obuna asosida)
-
Hech qanday texnik xizmat kerak emas
⚙️ 2. PaaS — “Platforma xizmat sifatida”
PaaS — bu dasturchilar uchun platforma bo‘lib, ular ilovalarni yaratish, sinovdan o‘tkazish va joylashtirishlari mumkin.
PaaS sizga dastur yaratish uchun kerakli:
-
serverlar,
-
dasturlash muhiti,
-
ma'lumotlar bazalari,
-
va boshqa vositalarni bulut orqali taqdim etadi.
🔧 Xususiyatlari:
-
Kod yozish muhiti
-
Ilovalarni joylashtirish imkoniyati
-
Avtomatik server sozlamalari
-
Xavfsizlik va monitoring integratsiyasi
🧑💻 Misollar:
| Platforma | Tavsifi |
|---|---|
| Google App Engine | Google'ning ilova yaratish platformasi |
| Heroku | Yengil va qulay PaaS platforma |
| Microsoft Azure App Services | Microsoft bulutida ilova yaratish muhiti |
✅ Afzalliklar:
-
Dasturchilar uchun qulay muhit
-
Infratuzilma bilan shug‘ullanish shart emas
-
Loyihani tez ishga tushirish mumkin
🆚 SaaS vs PaaS – Farqlari
| Xususiyat | SaaS | PaaS |
|---|---|---|
| Kimlar foydalanadi? | Odatdagi foydalanuvchilar | Dasturchilar |
| Nima bilan ishlaysiz? | Tayyor dastur | Platforma va kod |
| Texnik sozlamalar kerakmi? | Yo‘q | Qisman kerak |
| Moslashuvchanlik | Kamroq | Yuqori |