SIEM — bu tashkilotlar IT xavfsizligini real vaqt rejimida nazorat qilish, hodisalarni aniqlash, ularni tahlil qilish va ularning oldini olish uchun foydalanadigan texnologiyalar to‘plamidir. U Security Information Management (SIM) va Security Event Management (SEM) funksiyalarini birlashtirib, kuchli xavfsizlik monitoringi tizimini yaratadi.
🛠️ SIEM qanday ishlaydi?
-
Ma’lumotlarni yig‘ish (Log collection)
-
Tizimlar, qurilmalar, ilovalar va xavfsizlik vositalaridan log (kundalik) ma’lumotlarini yig‘adi.
-
-
Ma’lumotlarni normallashtirish va tahlil qilish
-
Har xil manbalardan olingan loglar yagona formatga keltiriladi va tahlil qilinadi.
-
-
Real vaqtli monitoring
-
SIEM vositalari xavfsizlikka oid noan’anaviy harakatlarni (masalan, kutilmagan kirishlar, tarmoqqa hujumlar) aniqlaydi.
-
-
Ogohlantirish va xabarnomalar (alerts)
-
Potensial tahdidlar aniqlanganda xavfsizlik xodimlariga ogohlantirish yuboriladi.
-
-
Hisobot va auditi
-
SIEM tizimi orqali tashkilot xavfsizligi holati haqida hisobotlar tayyorlash mumkin (audit uchun muhim).
-
🔐 SIEM texnologiyasining afzalliklari:
| Afzalliklar | Tavsif |
|---|---|
| Tahdidlarni erta aniqlash | Noan’anaviy harakatlar tezda aniqlanadi. |
| Markazlashtirilgan kuzatuv | Barcha tizimlar bo‘yicha yagona nuqtada monitoring yuritiladi. |
| Audit va muvofiqlik | PCI DSS, GDPR, ISO 27001 kabi standartlarga rioya etishda yordam beradi. |
| Tezkor javob | Hodisalarga real vaqt rejimida avtomatik yoki yarim avtomatik javob. |
| Tarixiy tahlil | Oldingi loglar asosida tahdidlar tendensiyasini tahlil qilish mumkin. |
🎯 Kimlar uchun muhim?
-
Katta kompaniyalar va banklar
-
Davlat tashkilotlari
-
Sog‘liqni saqlash muassasalari
-
Moliyaviy xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlar
-
IT xizmat provayderlari
🔍 Mashhur SIEM platformalari:
-
Splunk
-
IBM QRadar
-
ArcSight (Micro Focus)
-
LogRhythm
-
Microsoft Sentinel
-
Elastic SIEM
✅ Yakuniy xulosa:
SIEM — bu faqatgina monitoring vositasi emas, balki korxonaning axborot xavfsizligini mustahkamlashga xizmat qiluvchi strategik yechimdir. Tashkilotlar SIEM orqali nafaqat hujumlarga qarshi kurashadi, balki ma'lumotlar buzilishi, firibgarlik va qonunchilik talablariga rioya etmaslik xavfini kamaytiradi.