š§© Nega bu mavzu muhim?
Har bir kompaniya o‘z xodimlari haqida shaxsiy va nozik ma’lumotlarni yig‘adi: pasport ma’lumotlari, sog‘liq holati, bank hisob raqamlari, oilaviy holati va boshqalar. Bu ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash, foydalanish va himoya qilish — HR bo‘limining muhim va mas’uliyatli vazifasidir.
š Qanday turdagi ma’lumotlar maxfiy hisoblanadi?
| Ma’lumot turi | Misollar |
|---|---|
| Shaxsiy ma’lumotlar | Ism, tug‘ilgan sana, manzil, pasport raqami |
| Moliyaviy ma’lumotlar | Bank kartasi, oylik ma’lumotlari, soliq raqami |
| Tibbiy ma’lumotlar | Nogironlik holati, kasallik tarixi |
| Ish faoliyatiga oid ma’lumotlar | Intizomiy jazolar, shikoyatlar, ish baholari |
| Oilaviy holat | Nikoh, farzandlar, qarindoshlar haqida ma’lumotlar |
š HR qanday qoidalarni ko‘rib chiqishi kerak?
-
Maxfiylik siyosati (Confidentiality policy):
-
Har bir xodim qanday ma’lumotlar yig‘ilishini va qanday saqlanishini bilishi kerak.
-
Maxfiylik siyosati yozma ravishda bo‘lishi zarur.
-
-
Cheklangan kirish (Access control):
-
Nozik ma’lumotlarga faqat ruxsat berilgan HR xodimlari kira olishi kerak.
-
Fayllar parol bilan himoyalanishi yoki maxsus tizimlarda saqlanishi lozim.
-
-
Raqamli xavfsizlik:
-
Ma’lumotlar himoyalangan serverlarda saqlanishi kerak.
-
Antivirus, shifrlash va ikki faktorli autentifikatsiya ishlatilishi kerak.
-
-
Xodimlarni ogohlantirish:
-
Ma’lumotlari qanday foydalanilishi va kimlar bilan ulashilishi mumkinligi haqida xodimlar yozma ravishda ogohlantirilishi kerak.
-
-
Qonunchilikka rioya qilish:
-
Har bir mamlakatda ma’lumotlarni himoya qilishga doir qonunlar mavjud (masalan, O‘zbekiston Respublikasining "Shaxsiy ma’lumotlar to‘g‘risida"gi Qonuni).
-
š”ļø Xatolarning oldini olish uchun maslahatlar
-
š Vaqti-vaqti bilan xavfsizlikni tekshirish
-
š Faoliyatdan ketgan xodimlarning ma’lumotlarini arxivlash va himoyalash
-
š§š¼ HR bo‘yicha xodimlarni treninglardan o‘tkazish
-
š§¾ Ruxsat so‘ramasdan ma’lumotlarni uchinchi shaxsga bermaslik
š§ Real holat:
Bir HR xodimi email orqali xodimlar oyligini noto‘g‘ri manzilga yuboradi. Bu ma’lumotlar tarqalib ketadi va kompaniyaga nisbatan ishonch pasayadi. Bunday holatlarning oldini olish uchun aniq protseduralar va xavfsizlik protokollari zarur.
š Xulosa
Xodimlar kompaniyaga ishonch bildiradi va shaxsiy ma’lumotlarini taqdim etadi. Ushbu ishonchni saqlab qolish — HR bo‘limining asosiy axloqiy va kasbiy burchidir. Zamonaviy HR boshqaruvi maxfiylikka hurmat bilan yondashgan holda tashkil etilishi lozim.